Schrijfster Karin Amatmoekrim: 'De eerste zwarte Disneyprinses veranderde al na vijf minuten in een kikker, dat je denkt: come on!'
In dit artikel:
Karin Amatmoekrim (49) — letterkundige, columniste en romanschrijfster — vertelt in het gesprek hoe haar Surinaamse achtergrond haar werk en kijk op identiteit bepaalt. Ze noemt zichzelf soms Surinaamse Nederlander, soms Surinamer: die verschuivende zelfbeschrijving is voor haar exemplarisch voor de meervoudigheid binnen Surinaamse cultuur, waar tegenstrijdige invloeden naast elkaar bestaan maar warmte en zorg centraal blijven staan. Haar jeugd in IJmuiden en de overstap naar het gymnasium leerden haar vroeg schakelen tussen sociale werelden; dat vermogen gebruikt ze om in haar werk meerdere perspectieven te belichten zonder lezers iets voor te schrijven.
Haar moeder fungeerde als invloedrijke ‘Tiger Mom’: streng op onderwijs en zelfstandigheid, en daarmee een belangrijk fundament voor Amatmoekrims ambities. Tegelijk laat ze zien hoe raciale beelden ook binnen gezinnen binnendringen — een ervaring die ze deelt aan de hand van een gesprek met haar dochter over Disneyprinsessen en het besef dat schoonheid vaak aan westerse normen wordt gekoppeld. Activisme zoals de anti-Zwarte-Piet-protesten van Jerry Afriyie en Quincy Gario waardeert ze om hun liefde voor Nederland en inzet voor verbetering, ook al zag zij zichzelf aanvankelijk meer als koloniaal opgevoede toeschouwer.
Amatmoekrim heeft haar NRC-column tijdelijk stopgezet om een omvangrijk boek over de geschiedenis van Suriname te schrijven en omdat de constante focus op migratie haar emotioneel uitputte. Ze zegt dat het bijna onmogelijk is je als migrant niet aangesproken te voelen in het huidige politieke klimaat, waar migratie centraal staat en debatten vaak verhard zijn. Die teleurstelling strekt zich bij haar ook uit tot westerse politiek — vooral sinds de ontwikkelingen rond Gaza — en voedt haar kritiek op vermeende westerse superioriteit.
Persoonlijk werkte ze met moeite aan een boek over haar vader (Tenzij de vader); hij stemde uiteindelijk in met publicatie, wat zij als een gift ervaart. Eerder won ze een prijs voor haar biografie van Anil Ramdas, gebaseerd op haar proefschrift. Haar nieuwste boek Grenzend aan liefde verschijnt nu en ze draagt het op aan de jongere generatie — bij de presentatie zag ze hoop in de diversiteit en solidariteit van jonge Amsterdammers. Op zaterdag 16 mei wordt ze geïnterviewd over het boek in boekhandel Athenaeum Zuidoost.